Latest News

World News
Interview

News

Crime

Education

Gov

Recent Posts

Wednesday, September 19, 2018

ပုသိမ္ၿမိဳ႕


ကိုဩဒိနိတ္: 16°46′N 94°43′E
လူဦးေရ
• စုစုေပါင္း ၃၀၀ ၀၀၀
• လူမ်ိဳးမ်ား ဗမာ၊ ကုလား၊ ကရင္
• ဘာသာ ဗုဒၶဘာသာ၊ ခရစ္ယာန္၊ အစၥလာမ္
ဧရိယာကုဒ္(မ်ား) ၀၄၂[၁]

ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္သည္။ လူဦးေရ ၃၀ဝ၀ဝ၀ေက်ာ္ ေနထိုင္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အေနာက္ဖက္ ၁၁၈မိုင္ အကြာတြင္ တည္ရွိသည္။ ငဝန္ျမစ္ကမ္းေပၚတြင္ တည္ထားေသာ ၿမိဳ႕ျဖစ္ၿပီး ပင္လယ္ဝမွ ၇၅မိုင္ ကြာေဝးေသာ္လည္း ပင္လယ္ကူး သေဘၤာႀကီးမ်ား ဝင္ေရာက္နိုင္သျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ကုန္းတြင္းအက်ဆုံး ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ႀကီးျဖစ္သည္။[၂]ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ ေရွးမြန္ၿမိဳ႕ေဟာင္းႀကီး တၿမိဳ႕ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။

ေဝါဟာရရင္းျမစ္

မြန္တို႔၏ မဂဒူးမင္းဆက္ ဘုရင္မႀကီး ရွင္ေစာပု ၿပီးေနာက္ နန္းတက္သည့္ ဟံသာဝတီ မြန္နိုင္ငံဘုရင္ ဓမၼေစတီမင္းႀကီး သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၀၂၃၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၈၄၀၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ (ေအဒီ) ၁၄၇၉ ခုႏွစ္တြင္ ေရးထိုးခဲ့ေသာ ကလ်ာဏီေက်ာက္စာ အရ ပုသိမ္အား "ကုသိမရ႒" ဟုေခၚတြင္ခဲ့သည္ ဟုသိရသည္။ "ကုသိမရ႒" ကို မြန္လို အတိုက်ဳံ႕ "ကုသိမ္" ဟုေခၚၾကရာမွ ကာလရွည္လ်ားေသာအခါ ပုသိမ္ အေခၚသို႔ ေျပာင္းလဲလာခဲ့ေလသည္။[၃]
သမိုင္းေၾကာင္း

ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ဟံသာဝတီ မြန္နိုင္ငံ၏ ပိုင္နက္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ ခုႏွစ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သမိုင္းအေထာက္အထား မေတြ႕ရေပ။ ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္အလြန္ေရွးက်ေသာ သေဘၤာဆိပ္ၿမိဳ႕ျဖစ္ၿပီး မဇၹ်ိမေဒသႏွင့္ သီဟိုဠ္ကၽြန္းတို႔ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ရာတြင္ ၾကားခံၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။ ေရွးက်ေသာၿမိဳ႕ျဖစ္သည့္အားေလၽွာ္စြာ အမည္အမ်ားအျပား မွည့္ေခၚျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ အေသာကမင္း လက္ထက္ သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၁၈ခုႏွစ္ဝန္းက်င္တြင္ အတိသဥၥာနဂရ ဟုေခၚတြင္ခဲ့သည္။[၂] ပုဂံေခတ္ မင္းယဥ္နရသိခၤလက္ထက္တြင္ ရန္ဖက္ျဖစ္ေသာ အိႏၵိယမွ ပဋိကၡရားမင္းႏွင့္ စစ္ျဖစ္ရာ ထိုမင္း၏စစ္ဦးက်ေသာ ကုသိမရ႒ေဒသကို ခံတပ္ၿမိဳ႕တည္ေစလၽွက္ ေဗဒင္က်မ္းမ်ားအရ အမည္ေျပာင္းေစသည္။ ကုသမ သည္ကုသိမ္ ျဖစ္လၽွင္ ေလာကဓာတ္အရ 'က'ႏွင့္ 'သ' တို႔ရန္ၿဂိဳဟ္က် သျဖင့္ မိတ္ဖက္ျဖစ္ေသာ 'ပ'ႏွင့္'သ' ကိုေျပာင္းကာ ပုသိမ္ဟုအမည္ေျပာင္းေစသည္။[၂]

ပုသိမ္အား ၿမိဳ႕ျပအျဖစ္ ျပန္လည္တည္ေထာင္သူမွာ ဟံသာဝတီျပည္ကို တည္ေထာင္သူ ဝိမလမင္း၏ သားေတာ္ေျခာက္ပါးျဖစ္ၿပီး ေကာဇာသကၠရာဇ္ (ျမန္မာသကၠရာဇ္) ၅၃၆ခုႏွစ္တြင္ စတင္စိုးစံသည္ ဟုလည္း ဆိုသည္။ ပုဂံဘုရင္ မင္းယဥ္နရသိခၤမွ ဘုရင္ခံအျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေစသူမွာ ညီေနာက္ေျခာက္ဦးအနက္ အႀကီးဆုံးသူ ဝါသုဒတၱျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ ပသီကုလားမင္းမ်ားဝင္ေရာက္လာကာ စိုးစံေသာေၾကာင့္ ပသီၿမိဳ႕ဟုေခၚတြင္ျပန္သည္။ တဖန္ ပသီကုလားမင္းတို႔ကို ဂုဏၰာသာရႏွင့္ ဂုဏၰာသာရီ အမည္ရွိ မြန္ညီေနာင္က လုပ္ႀကံၿပီး ဆက္လုပ္အုပ္ခ်ဳပ္ၾကသည္။ အေစာဆုံး ခိုင္မာသည့္ သမိုင္း အေထာက္အထားမွာ ခရစ္ႏွစ္ ၁၅၈၆-၁၅၈၈အတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည့္ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး ခရီးသြား Ralph Fitch ၏ မွတ္တမ္း ျဖစ္ၿပီး ၎က Cosmin ၿမိဳ႕ဟု မွတ္သားခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က မြန္အမည္ "ေကာသမိန္" (ေကာ=ကၽြန္း၊ သမိန္=မင္းသား) အားအဂၤလိပ္ အသံထြက္ျဖင့္ မွတ္သားသြားျခင္း ျဖစ္နိုင္သည္ ဟုခန႔္မွန္း ၾကသည္။ ျမန္မာတို႔က ေကာသမိန္ၿမိဳ႕အား "မင္းသားကၽြန္း" ဟုေခၚၾကသည္။

ပုသိမ္ ဟူေသာေဝါဟာရ၏ အစမွာ အာရပ္၊ အိႏၵိယ ကုန္သည္မ်ားမွ အစျပဳခဲ့ျခင္း ဟုလည္းဆိုသည္။ အာရပ္/ပါရွန္း ကုန္သည္မ်ား မ်ားျပားရာ ၿမိဳ႕ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ "ပသိ" (ျမန္မာမြတ္စလင္မ္ၿမိဳ႕) ဟု ေခၚတြင္ရာမွ ကာလၾကာေသာ္ ပုသိမ္ဟူ၍ ျဖစ္လာခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ ၿဗိတိသၽွဘာသာေဗဒပညာရွင္ ပါေမာကၡ Harry Leonard Shorto ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ေရးသားေသာ ေအာက္စ္ဖိုဒ္ တကၠသိုလ္ထုတ္ သုေတသနစာတမ္းအရ ပုသိမ္ ဟူေသာေဝါဟာရမွာ မြန္ ေဝါဟာရ "ဖာသီ ([pha sɛm])" က ဆင္းသက္ၿပီး ပုသိမ္ ေျပာင္းလဲလာေၾကာင္း ဆိုသည္။[၄]

အင္းဝ၌ မင္းႀကီးစြာေစာ္ကဲ၊ ဟံသာ၀တီပဲခူး၌ ရာဇာဓိရာဇ္တို႔ စိုးစံသည့္ေခတ္မွစ၍ အေလာင္းဘုရားလက္ထက္တိုင္ေအာင္ ႏွစ္ေပါင္းရာေပါင္းမ်ားစြာ ပုသိမ္နယ္တဝိုက္သည္ မြန္ႏွင့္ျမန္မာတို႔ အားၿပိဳင္ၾကရာ ေဒသျဖစ္ခဲ့သည္။ ၿဗိတိသၽွတို႔သည္ အိႏၵိယ၌ ေျခကုပ္ရၿပီးေသာအခါ၊ ျမန္မာနိုင္ငံ၌လည္း ေျခကုပ္ရရန္ ႀကိဳးစားၾကသည္။

ခရစ္ႏွစ္ ၁၆၈၇ တြင္ ၿဗိတိသၽွတို႔သည္ ဟိုင္းႀကီးကၽြန္းတြင္ အေျခခံစခန္းျပဳၿပီးေနာက္ ပုသိမ္ၿမိဳ႕တြင္လည္း အေရွ႕အိႏၵိယကုမၸဏီ ဌာနခြဲတစ္ခုဖြင့္သည္။[၂]

ပုသိမ္သို႔ အဂၤလိပ္မ်ား ပထမဆုံးေရာက္ရွိခ်ိန္မွာ အေလာင္းမင္းတရား လက္ထက္တြင္ ျဖစ္သည္။ မြန္-ျမန္မာစစ္ပြဲတြင္ ျမန္မာတို႔အား ကူညီခဲ့ေသာေၾကာင့္ ပုသိမ္ၿမိဳ႕ေပၚတြင္ ေျမကြက္တစ္ကြက္ ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္တြင္ မြန္သူပုန္မ်ားအား ကူညီသည္ဟုဆိုကာ အခြင့္အေရးမ်ား ျပန္လည္႐ုတ္သိမ္း ခံခဲ့ရသည္။ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမစစ္တြင္ အဂၤလိပ္တို႔ ပုသိမ္ၿမိဳ႕ကိုသိမ္းပိုက္ထားခဲ့ၿပီး၊ ၁၈၂၆တြင္ ပုသိမ္ခံတပ္ၿမိဳ႕ကို တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ရႏၲပိုစာခ်ဳပ္အရ ျမန္မာတို႔အား ျပန္လည္ေပးအပ္ခဲ့ကာ၊ ဒုတိယ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ စစ္ပြဲအၿပီးတြင္ ၿဗိတိသၽွ အင္ပါယာ လက္ေအာက္သို႔ သြတ္သြင္းနိုင္ခဲ့သည္။ ပုသိမ္ၿမိဳ႕အားလည္း အဂၤလိပ္ေလသံျဖင့္ Bassein ဟုေခၚတြင္ေစသည္။ယခုအခါတြင္ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ ေအာက္ျမန္မာျပည္အတြက္ အေရးပါေသာ ကုန္သြယ္ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ျဖစ္လာခဲ့သည္။
လူမ်ိဳးႏွင့္ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာမ်ား

ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ ယခင္က မြန္တို႔ ပိုင္နက္ ျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ရွိတြင္ မြန္လူမ်ိဳး အနည္းငယ္သာ ေနထိုင္ၾကၿပီး ျမန္မာလူမ်ိဳးမွာ အမ်ားစုျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးႏွင့္ ကရင္လူမ်ိဳး အမ်ားအျပားလည္း ေနထိုင္ၾကသည့္အျပင္ အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္အႏြယ္မ်ား လူနည္းစု အျဖစ္ေနထိုင္ ၾကသည္။ ပုသိမ္ၿမိဳ႕၏ လူဦးေရ အမ်ားစုမွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး ကရင္လူမ်ိဴး ကတ္သလစ္ႏွင့္ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္မ်ား အမ်ားအျပား ရွိသည္။ ထို႔အျပင္ ဟိႏၵဴ ႏွင့္ မူဆလင္မ်ားလည္း အနည္းငယ္စီ ရွိၾကသည္။
ၿမိဳ႕တည္ေနပုံ

ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ ၁၂ စတုရန္းမိုင္ခန႔္ က်ယ္ဝန္းသည္။ ေျမာက္လတၱီက်ဳ ၁၆ဒီဂရီ ၄၆မိနစ္ႏွင့္ အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီက်ဴ ၉၄ဒီဂရီ ၄၃မိနစ္တို႔ ၾကားတြင္ တည္ရွိသည္။ ၿမိဳ႕သည္ ပုသိမ္ျမစ္၏ အေရွ႕ဘက္ကမ္းႏွင့္ အေနာက္ဘက္ကမ္း ႏွစ္ခုလုံးေပၚ၌ တည္ရွိၿပီး၊ ျမစ္၏ အေရွ႕ဘက္ကမ္းတြင္ အစိုးရ႐ုံးႀကီးမ်ားႏွင့္ ေဈးႀကီးမ်ား ရွိသည္။

ပုသိမ္ၿမိဳ႕ရွိ ထင္ရွားသည့္ ရပ္ကြက္မ်ားမွာ အသည္ႀကီး၊ တလိုင္းေခ်ာင္း၊ ယိုးဒယားကုန္း၊ မရမ္းခ်ိဳကုန္း၊ အတီးစု စသည္တို႔ ျဖစ္သည္။ ၿမိဳ႕၏ လမ္းမႀကီးမ်ားသည္ ျမစ္ကမ္းနားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္လ်က္ ရွိသည္။
ကုန္ထုတ္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား

ဧရာဝတီတိုင္းသည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ စပါးက်ည္ႀကီး ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ ဆန္စပါး က်ိတ္ခြဲ၊ တင္ပို႔ရာ ဗဟိုခ်က္မ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဆန္စက္ႏွင့္ ဆန္သိုေလွာင္ရာ ဂိုေထာင္မ်ား ေပါမ်ားလွသည္။ ႀကိတ္ခြဲၿပီး ဆန္မ်ားကို ေရေၾကာင္း၊ ကုန္းေၾကာင္းတို႔ျဖင့္ ရန္ကုန္ႏွင့္ အျခားျမန္မာျပည္ အႏွံအျပားသို႔ တင္ပို႔သည္။ ပုသိမ္ ဆိပ္ကမ္းသည္ ဧရာဝတီတိုင္းအတြက္ ပို႔ကုန္၊ သြင္းကုန္မ်ား မွာယူတင္ပို႔ရာတြင္ အေရးပါေသာ ဆိပ္ကမ္းလည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ အစိုးရပိုင္ မွန္စက္႐ုံ ရွိရာၿမိဳ႕ျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္းသုံး မွန္ႏွင့္ ဖန္ထည္အမ်ိဳးမ်ိဳးကိုပါ ထုတ္လုပ္ ျဖန႔္ျဖဴးသည္။ အေသးစားလုပ္ငန္းမ်ား အေနျဖင့္ ပုသိမ္ထီးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ငပိငါးေျခာက္ငံျပာရည္ လုပ္ငန္းမ်ားအျပင္ ဟာလဝါလုပ္ငန္းမ်ားပါ ဖြံၿဖိဳးသည္။
ပုသိမ္ထီးမ်ားအား ေနလွန္းအေျခာက္ခံထားပုံ
ပို႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရး

ျမစ္၊ ေခ်ာင္း၊ အင္းအိုင္ ေပါမ်ားရာ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚ ေဒသျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ေရေၾကာင္းခရီးမွာ မ်ားစြာအေရးပါလွသည္။ ေရေၾကာင္းခရီးအား အဓိက အားကိုးရျခင္း ေၾကာင့္လည္း ေျမျပန႔္ေဒသမ်ား ႏွင့္ ႏွိုင္းယွဥ္လၽွင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အနည္းငယ္ ေနာက္က်ေနခဲ့သည္ ဟုဆိုနိုင္သည္။ ယခင္က အျခားဧရာဝတီတိုင္းရွိ ၿမိဳ႕ရြာမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ရန္ ရထားလမ္း၊ ကားလမ္း အခ်ိဳ႕ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ရန္ကုန္သို႔ တစ္ညအိပ္ ေရလမ္းခရီးျဖင့္သာ သြားလာနိုင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ လြန္ခဲ့ေသာ ၁၅ႏွစ္အတြင္း လမ္း၊ တံတားအခ်ိဳ႕ ေဖါက္လုပ္ ၿပီးစီးခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ႏွင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ား အနည္းငယ္ ဦးေမာ့လာခဲ့သည္။ ယခုအခါတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ သို႔ေျပးဆြဲေသာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ လိုင္းေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာ ေပၚထြက္လာၿပီး ခရီးသြားလာခ်ိန္မွာ ၄နာရီခန႔္သာ ၾကာျမင့္သည္။ ေလ ေၾကာင္းခရီးအတြက္ ပုသိမ္ေလယာဥ္ကြင္း ရွိၿပီး ေျပးလမ္း ၄၄၀ဝေပရွည္ ကြန္ကရစ္ခင္း အမ်ိဳးအစား ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့ေလေၾကာင္းမွ ရန္ကုန္-ပုသိမ္-သံတြဲ ခရီးစဥ္ ႏွင့္ ပုဂံေလေၾကာင္းမွ ရန္ကုန္-ပုသိမ္ခရီးစဥ္မ်ား ေျပးဆြဲ ေပးေနသည္။ ထို႔အျပင္ ေရလမ္းခရီးမွာလည္း လူသုံးမ်ားဆဲ ျဖစ္သည္။

ၿမိဳ႕တြင္း ခရီးသြားလာရန္ အတြက္ ေမာ္ေတာ္ယဥ္လိုင္း အခ်ိဳ႕ရွိၿပီး စင္းလုံးငွား ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ားပါ ရွိသည္။ ယခင္က ၿမိဳ႕တြင္း သြားလာေရး အတြက္ သုံးဘီးကား မ်ားကို တြင္က်ယ္စြာ အသုံးျပဳခဲ့ၾက ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေလးဘီးကား၊ ဒိုင္နာ၊ ဟိုင္းလပ္ စသည္တို႔ျဖင့္ အစား ထိုးခဲ့သည္။
က်န္းမာေရး ႏွင့္ အားကစား

ပုသိမ္ အားကစားကြင္းသည္ ပုသိမ္ၿမိဳ႕တြင္ တည္ရွိသည္။ ပုသိမ္အားကစားကြင္းသည္ ဘက္စုံသုံး အားကစားကြင္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ေဘာလုံးပြဲမ်ားကို အမ်ားဆုံးက်င္းပလ်က္ရွိၿပီး ဧရာဝတီ ယူနိုက္တက္ ေဘာလုံးအသင္း၏ အိမ္ကြင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာေနရွင္နယ္လိဂ္စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့စဥ္ကတည္းက ပါဝင္ခဲ့ေသာ အသင္းတစ္သင္း ျဖစ္ၿပီး ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးကို ကိုယ္စားျပဳသည္။
တကၠသိုလ္ႏွင့္ေကာလိပ္မ်ား

ပုသိမ္တကၠသိုလ္
ပုသိမ္ပညာေရးေကာလိပ္
ပုသိမ္နည္းပညာတကၠသိုလ္
ပုသိမ္ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုလ္

ၿမိဳ႕တြင္းစိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာေနရာမ်ား
ေရႊမုေ႒ာေစတီ ရင္ျပင္ေပၚ တေနရာ

ေရႊမုေ႒ာေစတီ

ေရႊမုေ႒ာဘုရားကို သာသနာ သကၠရာဇ္ ၂၁၈ ခုႏွစ္ တေပါင္းလျပည့္ေန႔ လငပုပ္ဖမ္းေသာအခါတြင္ သီရိဓမၼာေသာကမင္း တည္သည္ဟု ဆိုသည္။ သီရိဓမၼာေသာကမင္းလက္ထက္ တည္စက ေရႊအာဏာေစတီဟုတြင္၍ ၄၅၇ ခုႏွစ္တြင္အေလာင္းစည္သူမင္းႀကီး ျပန္လည္ ျပဳျပင္ၿပီးေသာအခါ ထူပါ႐ုံေစတီဟု သမုတ္သည္။ ၆၂၅ ခုႏွစ္တြင္ သမုဒၵေဃာသမင္းႏွင့္ ဥမၼာဒႏၲီ မိဖုရားတို႔ တိုးခ်ဲ႕တည္ၿပီး ေသာအခါမွ ေရႊမုေ႒ာဟု အမည္တြင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ ဒုတိယ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ စစ္ပြဲၿပီးဆုံးသြား၍ ပုသိမ္ၿမိဳ႕သည္ ၿဗိတိသၽွတို႔လက္ ေရာက္ရွိသြားၿပီးေနာက္ ၿဗိတိသၽွအစိုးရ ခန႔္ စစ္ကဲေတာ္မင္းမ်ားသည္၎၊ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဘတို႔ သည္၎ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ကိုးကြယ္ခဲ့သည္။ ယခုတည္ရွိသည့္အတိုင္းျဖစ္ေသာ ေျမမွ ခရားသီးအဆုံးထိ ၇၇ ေတာင္၊ ထီးရပ္ ၂၃ ေတာင္၊ ႏွစ္ရပ္ေပါင္း တစ္ရာ၊ လုံးပတ္ ေတာ္ ၂ဝ၇ ေတာင္ႏွင့္ ဖိနပ္ေတာ္ ၂၇၂ ေတာင္ အသီး အသီး ရွိေသာ ဉာဏ္ေတာ္၊ လုံးဝန္းပမာဏေတာ္တို႔ကို ေဆာင္ေစ လ်က္ စိန္ဖူးေတာ္၊ ေရႊထီးေတာ္၊ ေငြထီးေတာ္အျပင္ ရတနာ အေပါင္းျဖင့္ စီျခယ္အပ္ေသာ ေရႊသားငွက္ျမတ္နားတို႔ျဖင့္ ခမ္းနားထည္ဝါ ၾကည္ညိဳဖြယ္ရာ တိုးျမႇင့္ တည္ထားနိုင္ခဲ့ေလသည္။

ေလးကၽြန္းရန္ေအာင္ ေဖါင္ေတာ္ဦးေစတီ

ပုသိမ္ၿမိဳ႕ ေရၾကည္ဦး အရပ္တြင္ တည္ရွိၿပီး အေလာင္းစည္သူ မင္းႀကီး တိုင္းခန္း လွည့္လည္ရာတြင္ ေဖာင္ေတာ္ဆိုက္ရာ အရပ္၌ ေစတီတည္ခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ေဖါင္ေတာ္ဦး ေစတီဟု အမည္တြင္ ျခင္းျဖစ္သည္။ ေရၾကည္ကန္ႏွင့္ ေရေနာက္ကန္ ရွိျခင္းကို အစြဲျပဳ၍ ေရၾကည္ေရေနာက္ ဘုရား ဟုလည္း ေခၚသည္။

ကန္သာယာပန္းဥယ်ာဥ္

ပုသိမ္တကၠသိုလ္အနီး ကန္သုံးဆင့္ ေရကန္နေဘးတြင္ တည္ေဆာက္ထားေသာ ပန္းဥယ်ာဥ္ ျဖစ္ၿပီး ျပခန္းမ်ားႏွင့္ ကစားကြင္းအခ်ိဳ႕ ပါဝင္သည္။
ၿမိဳ႕ဝန္းက်င္စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာေနရာမ်ား
ေမာ္တင္စြန္းဘုရားပြဲ

ငဝန္ျမစ္ေၾကာင္း အတိုင္း သေဘၤာႏွင့္ စုံဆင္းသြားပါက ကပၸလီပင္လယ္ ဝရွိ ေမာ္တင္စြန္းအငူသို႔ ေရာက္ရွိ နိုင္သည္။ ႏွစ္စဥ္ ေရက်ခ်ိန္ ျဖစ္သည့္ တပို႔တြဲလ (ေဖေဖၚဝါရီ၊မတ္) ေရာက္တိုင္း ေမာ္တင္စြန္းဘုရားပြဲကို ၿခိမ့္ၿခိမ့္သဲ က်င္းပေလ့ရွိသည္။ ကမ္းေျခတစ္ေလၽွာက္တြင္ ယာယီတဲမ်ား ထိုးကာ ပင္လယ္ထြက္ ပစၥည္းမ်ားပါ ေရာင္းခ်ၾကသည္။
ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခ
အက်ယ္တဝင့္ ေဖာ္ျပထားေသာေဆာင္းပါး - ေခ်ာင္းသာကမ္းေျခ

ပုသိမ္ၿမိဳ႕ မွ၄၀ကီလိုမီတာ သာကြာေဝး ေသာ ကမ္းေၿခ အပန္းေၿဖ စခန္း ျဖစ္ၿပီး ၁၉၉၀ခုႏွစ္ မ်ားတြင္ စတင္ လူသိမ်ား လာခဲ့သည္။ ေဈးႏႈန္းႏွင့္ အတန္းအစား အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဟိုတယ္ႏွင့္ တည္းခိုးခန္းမ်ား၊ ပင္လယ္စာ စားေသာက္ဆိုင္ မ်ားရွိသည္။
ေငြေဆာင္ကမ္းေျခ
အက်ယ္တဝင့္ ေဖာ္ျပထားေသာေဆာင္းပါး - ေငြေဆာင္ကမ္းေျခ
ေငြေဆာင္ ကမ္းေျခ

ပုသိမ္ၿမိဳ႕မွ ၄၈ကီလိုမီတာ ကြာေဝးၿပီး ၂၀ဝ၀ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ ေသာ ကမ္းေၿခ အပန္းေၿဖ စခန္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အလွပဆုံးေသာ ကမ္းေျခမ်ား စာရင္းတြင္ ပါဝင္ၿပီး ၾကယ္ငါးပြင္ စံခ်ိန္မွီ ဟိုတယ္ႀကီးမ်ား ရွိရာ ေနရာ ျဖစ္သည္။
ပုသိမ္ ၃၂-ၿမိဳ႕

ေရႊတိုက္ေတာ္ စာရင္း ပုရပိုက္မွ၊ ယခု အမည္ကို ေနာက္ဆက္ေကာ္မာႏွင့္ ျပထားသည္။

က်ိဳက္စတည္ၿမိဳ႕ ' ဟိုင္းႀကီး'၊

က်ိဳက္သရဲၿမိဳ႕'ေမာ္တင္'၊

က်ိဳက္ခရံၿမိဳ႕'ဘုရားလွ, က်ဳံထူး'၊

က်ိဳက္ထူပါ႐ုံ ကမ္းျဖဴၿမိဳ႕'ျမစ္တရာ'၊

က်ိဳက္ဇလဘေမာ္ ၿမိဳ႕၊

က်ိဳက္ပေဒါၿမိဳ႕'ပန္းမဝတီ'၊

က်ိဳက္အမြန္ၿမိဳ႕'ဆိပ္ႀကီး'၊

က်ိဳက္ဝွန္ၿမိဳ႕'က်ဳံတုံးကံႀကီး'၊

က်ိဳက္ဇလဲေထာ္ၿမိဳ႕'ေျမာင္းျမၿမိဳ႕ေဟာင္း'၊

က်ိဳက္မိၿမိဳ႕'သစ္ေရာင္းေခ်ာင္း'၊ (၁၀)

က်ိဳက္ေဓာၿမိဳ႕'တေကာင္း'၊

က်ိဳက္ပိၿမိဳ႕'က်ဳံတေရာ္, က်ဳံေပ်ာ္'၊

က်ိဳက္ေမာ္ေဓာ ထေလ်ာ္ ၿမိဳ႕'ေထာင္လုံ'၊

က်ိဳက္သေထာၿမိဳ႕'ေရၾကည္ပန္းေတာ'၊

က်ိဳက္ပတီသာရေဝါၿမိဳ႕'ၿမိဳ႕ကြင္း'၊

ဘုရားႀကီးသံေသတန္ခြန္ၿမိဳ႕ 'ဒမၻီ'၊

က်ိဳက္ တုံလုံေတာၿမိဳ႕'ျမန္ေအာင္'၊

က်ိဳက္ၿပိဳေတာင္ၿမိဳ႕'အဂၤပူ, အုတ္ဖို'၊

က်ိဳက္ငူသုနႏၵၿမိဳ႕'မန္းၾကာ'၊

က်ိဳက္ေတာင္ေတာ္ၿမိဳ႕'ပန္းေတာႀကီး '၊ (၂၀)

က်ိဳက္မင္းပေတာၿမိဳ႕'ေက်ာက္ေခ်ာင္းကေလး'၊

က်ိဳက္အဝွန္ က်ဳံတုံးၿမိဳ႕'ဘိုးေတာ္ဘုရားႀကီး'၊

က်ိဳက္ခရံဂေဟနံၿမိဳ႕'ေခနံ '၊

က်ိဳက္သေတာၿမိဳ႕'ဘုရားကုန္း'၊

က်ိဳက္ခေတာ္တုံၿမိဳ႕'ထန္းဖူး'၊

က်ိဳက္ခရံေထာ္, က်ိဳက္ျဖဴၿမိဳ႕'သိမ္ေခ်ာင္း, သာေပါင္း'၊

က်ိဳက္နံကလံ တနပေဝါရိၿမိဳ႕'ေက်ာက္ေခ်ာင္းႀကီး'၊

က်ိဳက္တည္မုေ႒ာ-သျမင္းတုံးၿမိဳ႕'ပန္းတေနာ္'၊

က်ိဳက္သလြန္မြန္ 'ေဒါင္းျဖဴၿမိဳ႕ ဓႏုျဖဴၿမိဳ႕'၊

က်ိဳက္အနႏၵပူရၿမိဳ႕'ဟသၤာတ'၊ (၃၀)

ဟသၤာတၿမိဳ႕၊

ပုသိန္ၿမိဳ႕မ (၃၂)။ [၅] [၆] မွတ္ခ်က္။ ။ အခ်ိဳ႕ စာမူတို႔၌ ဟသၤာတၿမိဳ႕ မပါ၊ ၃၁-ၿမိဳ႕သာ ရွိ၏။
ရည္ညႊန္းကိုးကား
ဝီကီပီးဒီးယား

ICC ဖမ္း၀ရမ္းတစ္ခ်ိဳ႕…အပိုင္း [၇]


[အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးမူႏွင့္ U.S.-ICC ဆက္ဆံေရး…]
..
ICC က Bosco Ntaganda ကို ၾသဂုတ္လ ၂၀၀၆ မွာ ဖမ္း၀ရမ္းထုတ္ခဲ့တယ္။ Rwanda ႏိုင္ငံ, Kigali ျမိဳ႕က အေမရိကန္သံရံုးမွာ မတ္လ ၁၈ ရက္၊ ၂၀၁၃ မွာ သူလာေရာက္ အဖမ္းခံခဲ့တယ္။ သူ႔ကို ‘The Terminator’ လို႔ လူသိမ်ားတယ္။ Rwanda ႏိုင္ငံသား, the Patriotic Forces for the Libration of Congo (PFLC) တပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ ဒု-ဦးစီးခ်ဳပ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက သူ႔ကို ICC ကို ေျပာင္းေရႊ႕ပို႔ေဆာင္ဖို႔ တာ၀န္ ယူေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့တယ္။ The Democratic Republic of the Congo ႏိုင္ငံတြင္းမွာ “war crimes” နဲ႔ “crime against humanity” က်ဴးလြန္းမွုနဲ႔ ICC က အလိုရွိခဲ့ျပီး, ဇူလိုင္ ၁၃ ရက္၊ ၂၀၁၂ မွာ ဒု-ၾကိမ္ ဖမ္း၀ရမ္းထပ္ထုတ္ခဲ့တယ္။ ၂၀၁၅ မွာ ICC မွာ တရားရင္ဆိုင္ ရတယ္။
..
အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ၂၀၁၃ မွာ Uganda ႏိုင္ငံ, သူပုန္တပ္ [Lord’s Resistance Army] က တပ္ခ်ဳပ္ၾကီး/စစ္ေခါင္းေဆာင္ Joseph Kony (No-1) နဲ႔ တပ္ဦးစီးမွဴး Dominic Ongwen (No-5) ကို ဖမ္းႏိုင္ရင္ ဆုေၾကးေငြ (၅) သန္းလို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ သူတို႔ႏွစ္ဦးကို ICC က “war crimes” နဲ႔ “crime against humanity” က်ဴးလြန္းမွုနဲ႔ ၂၀၀၅ မွာ ဖမ္း၀ရမ္းထုတ္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ Ongwen ဟာ ေအာက္တိုဘာ ၁၀, ၂၀၀၅ တိုက္ပြဲအတြင္းမွာ ေသဆံုးတယ္လုိ႔ သတင္းထြက္တယ္။ ICC ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္မ်ိဳးရိုးဗီဇေဆးစစ္ခ်က္အရ ေသဆံုးတဲ့သူဟာ Ongwen မဟုတ္ဘူးလို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ ICC ဟာ မ်ိဳးရိုးဗီဇအထိလိုက္ အတည္ျပဳခ်က္ယူတယ္။ Ongwen ကို ဇန္န၀ါရီ ၆, ၂၀၁၅ မွာ Central African Republic ႏိုင္ငံမွာ ဖမ္းဆီးႏိုင္ခဲ့ျပီး အေမရိကန္က ထိမ္းသိမ္းခဲ့ကာ ICC ကို ေျပာင္းေရႊ႕ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့တယ္။ Joseph Kony ကေတာ့ အသက္ရွင္လြတ္ေျမာက္ေနဆဲ ျဖစ္တယ္။ 
..
အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ Foreign Policy သမိုင္းကို ျပန္ၾကည့္ရင္ - ဒုတိယကမ႓ာစစ္ကစလုိ႔ စစ္၀ါဒီေခါင္းေဆာင္းေတြကို တရားစီရင္ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္တဲ့ ႏုရင္ဘတ္တရားစီရင္ေရးကို ဦးေဆာင္ခဲ့တယ္။ တိုက်ိဳတရားစီရင္ေရးမွာလဲ ပါခဲ့တယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ UN War Crimes Commission ရဲ႕ operations ေတြမွာလဲ ဦးေဆာင္ပါ၀င္ခဲ့တယ္။ Yugoslavia, Rwanda, Sierra Leone, Cambodia, Lebanon နဲ႔ တျခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ Case ေတြမွာ UN နဲ႔ အဓိကလက္တြဲျပီး ယာယီ-ႏိုင္ငံတကာစစ္ခံုရံုးေတြဦးေဆာင္ဖြဲ႔ခဲ့ကာ စစ္၀ါဒီေခါင္းေဆာင္ေတြကို ဖမ္းဆီးရာမွာ တရားစီရင္ျပစ္ဒဏ္ခ်ရာမွာ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာတရားစီရင္ေရးစနစ္တစ္ခု ယာယီမဟုတ္ဘဲ အျမဲတမ္းထားရွိဖို႔ လိုအပ္တာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္မွဳခံုရံုး ICC ေပၚေပါက္လာခဲ့ရတာျဖစ္တယ္။ ICC က စစ္ရာဇ၀တ္မွဳက်ဴးလြန္သူ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းစီကို ပစ္မွတ္ထားတယ္။
..
၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္က ICC ျပင္ဆင္ေရးေကာ္မရွင္မွာ ပါခဲ့ျပီး ICC ကို ႏိုင္ငံတကာစံႏွုန္းေတြနဲ႔အညီျဖစ္ဖို႔ လုပ္ပံုလုပ္နည္း၊ စည္း မ်ဥ္းေတြ အၾကမ္းေရးဆြဲျခင္း၊ ရာဇ၀တ္မွဳမ်ားကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုသတ္မွတ္ခ်က္ျခင္း၊ တရားစီရင္ေရးအဆင့္ဆင့္မွာ မွ်တမွဳရွိေရး၊ သက္ ေသခံအေထာက္အထားမ်ားတိက်မွဳရွိေရး စတာေတြျဖစ္ေပၚဖို႔ အဓိကေရးဆြဲရာမွာ ပါခဲ့တယ္။ ICC ရဲ႕ ဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္း စာသားေတြ ဟာ U.S. က စတင္ေရးသားခဲ့တာလို႔ ဆိုတယ္။ အေမရိကန္က ၂၀၀၀ မွာ Rome Statute ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တယ္။ Rome Statute ဆိုတာ ICC ရဲ႕ အေျခခံဖြဲ႔စည္းပံုလို႔ ဆိုႏိုင္တယ္။ အေမရိကန္က ICC မွာ အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံတစ္ခုအေနနဲ႔ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ တရား၀င္ေဘာင္ထဲက ပါဖို႔ကိုေတာ့ ေရွာင္ခဲ့တယ္။ 
..
စက္တင္ဘာ (၁၁), ၂၀၀၁ မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခံရတယ္။ World Trade Center ျပိဳတယ္။ Pentagon (စစ္ရံုးခ်ဳပ္) လဲ တိုက္ခိုက္ခံရတယ္။ အေမရိကန္က ေအာက္တိုဘာ (၇), ၂၀၀၁ မွာ Afghanistan ကို က်ဴးေက်ာ္၀င္တိုက္ခဲ့တယ္။ ၂၀၀၃ မတ္လ (၂၀) မွာ Iraq ကို က်ဴးေက်ာ္၀င္တိုက္ခဲ့တယ္။ အေမရိကန္စစ္သားေတြလဲ ႏိုင္ငံျပင္ပမွာ ႏႊဲတဲ့ စစ္ပြဲေတြမွာ လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မွဳေတြ ရွိခဲ့ေတာ့ ICC မွာ [State-party] ႏိုင္ငံတစ္ခုအေနနဲ႔ ရွိေနရင္ သူ႔စစ္သားေတြလဲ ICC တရားစီရင္မွဳနဲ႔ သြားညိႏိုင္တယ္။
..
[အီရတ္ႏိုင္ငံ, ၂၀၀၃, Abu Ghraib အက်ဥ္းေထာင္မွာ အေမရိကန္စစ္သားေတြက ဖမ္းဆီးထားတဲ့ (အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို-သံသ ယရွိသူ) ေတြကို လူမဆန္စြာ ႏွိပ္စက္ဆက္ဆံခဲ့တယ္။ CIA ရဲ႕အျခားႏိုင္ငံေတြမွာထားတဲ့ လွ်ိဳ႕၀ွက္စစ္ေၾကာေရးစခန္းေတြမွာလဲ အဆိုပါ ခ်ိဳးေဖာက္မွုမ်ိဳးေတြရွိခဲ့တယ္]။ အဲဒါေတြဟာ အေမရိကန္ ICC အဖြဲ႔မ၀င္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းခံေတြ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ အျခား ICC အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြက ICC တရားစီရင္ေရးကို အသံုးခ်ျပီး အေမရိကန္ကို ျပန္ဆန္႔က်င္လာမွာ စိုးလို႔လဲ ျဖစ္တယ္။ ဧျပီ ၁၁, ၂၀၀၂ မွာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၀ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုျပီး ICC က အျမဲတမ္းထားရွိမယ့္ ႏိုင္ငံတကာတရားရံုးတစ္ခုအျဖစ္ တရား၀င္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ျပီ ျဖစ္တယ္။ 
..
အီရတ္ႏိုင္ငံ, Abu Ghraib အက်ဥ္းေထာင္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေမရိကန္စစ္သားေတြရဲ႕လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မွဳေတြအတြက္ သမၼတ George W. Bush က လူမဆန္တဲ့ျပဳမူမွဳေတြ ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရတာအတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ေၾကာင္း “sorry for the humiliation suffered” လို႔ မီဒီယာမွာ ေဖာ္ျပတယ္။ ကာကြယ္ေရး၀န္ၾကီး (အတြင္း၀န္) – Secretary of Defense, Donald Rumsfeld ရာထူးက ႏွုတ္ထြက္ေပးခဲ့တယ္။ အေမရိကန္ တရားေရးဌာနက ဖမ္းဆီးထားတဲ့ အက်ဥ္းသား (၂) ဦး အီရတ္မွာ ေသဆံုးမွဳ၊ အက်ဥ္းသား (၁) ဦး အာဖဂန္နစ္စတန္မွာ ေသဆုံးမွဳကို စစ္ေဆးတယ္။ ကာကြယ္ေရးအတြင္း၀န္ Donald Rumsfeld လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ေကာ္မတီခြဲတစ္ခုမွာ ၾကမ္းၾကိမ္ အစစ္ေဆးခံရတယ္။ ၂၀၁၂ မွာ Abu Ghraib အက်ဥ္းေထာင္မွာ ထိမ္းသိမ္းခဲ့တဲ့ အက်ဥ္းသား (၇၁) ဦးကို ေလ်ာ္ေၾကး ေဒၚလာ ၅.၂၈ သန္းေပးခဲ့တယ္။ 
..
၂၀၀၂ ၾသဂုတ္လ - အေမရိကန္သမၼတ George W. Bush လက္ထက္မွာ U.S က American Service-members Protection Act [ASPA]-ႏိုင္ငံ့တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနသူမ်ားအကာအကြယ္ေပးေရးဥပေဒကို ျပဌာန္းခဲ့တယ္။ ASPA က (UN ရဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရးတပ္ေတြမွာ၊ စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ အေမရိကန္စစ္သားေတြ ပါ၀င္မွဳကို ေလ်ာ့ခ်ဖို႔၊ ICC နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွဳ၊ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မွဳကို တားျမစ္ဖို႔၊ ICC က အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားေတြကို ဖမ္းဆီးထိမ္းသိမ္းမွဳရွိက ကယ္ထုတ္ရန္ တပ္ဖြဲ႔အသံုးျပဳခြင့္နဲ႔ ICC တရားစီရင္ေရး သေဘာတူအဖြဲ႔ ၀င္ႏိုင္ငံေတြကို စစ္သင္တန္းမေပးဖို႔၊ စစ္ေရးအေထာက္အပံ့မေပးဖို႔) စတာေတြပါတယ္။ ASPA ေနာက္ပိုင္း ျပင္ဆင္ခ်က္မွာေတာ့ လူမ်ိဳး တုန္းသတ္ျဖတ္မွဳ၊ စစ္ရာဇ၀တ္မွဳ၊ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အားဆန္႔က်င္သည့္ ရာဇ၀တ္မွဳစတာေတြနဲ႔ စြဲခ်က္တင္ထားတဲ့ “အခ်ိဳ႕လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို ဖမ္းဆီးရာမွာ” အေမရိကန္အေနနဲ႔ အကူအညီေပးဖို႔ ျဖည့္စြက္ခဲ့တယ္။ 
..
အေမရိကန္သမၼတ Barack Obama လက္ထက္ - ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ U.S. က ICC သေဘာတူအဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ညီလာခံ စတင္တက္ ေရာက္တယ္။ ၂၀၁၀ မွာလဲ U.S. က ICC က ျပန္လည္က်င္းပတဲ့ ညီလာခံကို သံတမန္ေစလႊတ္ျပီး ေလ့လာသူအေနနဲ႔ တက္ေရာက္ ခဲ့တယ္။ Libya (လစ္ဗ်ား) ႏိုင္ငံရဲ႕အေျခအေနကို ICC က စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ အေမရိကန္က ေစ့ေဆာ္ေပးခဲ့တယ္၊ UN မွာ မဲေပးေထာက္ခံ ခဲ့တယ္။ ၂၀၁၃ မွာ အေမရိကန္သမၼတအိုဘားမားက Justice Expansion အျဖစ္ “World’s Most Wanted” ေတြကို ဖမ္းဆီးႏိုင္ဖို႔ ဆုေၾကးေငြ [Reward] ကို ေဒၚလာ (၅) သန္းအထက္ျဖစ္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္အတည္ျပဳခ်က္ရယူျပီး ဥပေဒအျဖစ္လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္ခဲ့ တယ္။ အေမရိကန္က ICC က ဖမ္း၀ရမ္းထုတ္ထားတဲ့ စစ္ရာဇ၀တ္မွုက်ဴးလြန္သူေတြကို ဖမ္းဆီးဖို႔၊ ေျပာင္းေရႊ႕ဖို႔၊ တရားစီရင္ႏိုင္ဖို႔တို႔ အတြက္ ေဒၚလာ(၅)သန္းအထက္ သံုးစဲြႏိုင္တယ္။ 
..
အေမရိကန္သမၼတ ရီပက္ပလစ္ကန္ပါတီဘက္က တက္လာသူေတြက Realism/Realpolitik ကို ကိုင္ဆြဲၾကတယ္။ National interest first (မိမိျပည္တြင္းေရး-တစ္), International system [United Nations, World Trade Organization, ICC, etc.] နဲ႔ International interest (ႏိုင္ငံတကာအေရးကိစၥေတြ) က second။ Realists ေတြက super-power maximum ျဖစ္ဖို႔၊ U.S. Empire ကို construct လုပ္ဖို႔ အားသန္ၾကတယ္။ အေမရိကန္သမၼတ ဒီမိုကရက္ပါတီဘက္က တက္လာသူေတြက Idealism, Liberalism နဲ႔ သြားတယ္။ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံထဲ သိပ္အင္အားၾကီးေနတာ မၾကိဳက္ဘူး။ U.S ရဲ႕ Super-power ကို ေလ်ာ့ခ်ဖို႔ International system ကို ပိုအားေကာင္း ေအာင္လုပ္ဖို႔၊ ဒီမိုကေရစီ၊ လူအခြင့္အေရး၊ အျခား International affairs ေတြကို ပိုမိုေဇာင္းေပးေဆာင္ရြက္ၾကတယ္။ U.S. Foreign Policy မွာ key players ႏွစ္ဦးကေတာ့ ‘သမၼတနဲ႔ လႊတ္ေတာ္’ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီႏွစ္ခု အေပၚမူတည္ျပီး U.S. ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးရာမူေတြ ေရြ႕ လ်ားေနတာ ျဖစ္တယ္။
..
အေမရိကန္က ICC မွာေတာ့ မပါဘူး။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွဳေတာ့ ျပဳတယ္။ Bosco Ntaganda တို႔ Dominic Ongwen တို႔ အေမရိကန္ သံရံုးမွာ၊ အေမရိကန္ရဲ႕ ထိမ္းသိမ္းေရးစခန္းမွာ လာေရာက္ အဖမ္းခံတဲ့အခါမွာ သူတို႔ လံုျခံဳေရးကို အျပည့္အ၀တာ၀န္ယူေပးျပီး ICC ရွိတဲ့ဆီ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံကို ေျပာင္းေရႊ႕ပို႔ေဆာင္ေပးတယ္။ Lord’s Resistance Army (LAR) ရဲ႕ No-1 တပ္ခ်ဳပ္ၾကီး စစ္ေခါင္းေဆာင္ Joseph Kony ကေတာ့ အသက္ရွင္လြတ္ေျမာက္ေနတုန္းပဲ။ သူ႔ကို အေမရိကန္က ဆုေၾကးေငြ ေဒၚလာ(၅)သန္း ထုတ္ထားတယ္။ 
..
သူ Ugnada ႏိုင္ငံမွာ မရွိဘဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ, ေနျပည္ေတာ္ဘက္ တိတ္တဆိတ္ထြက္ေျပးသြားခဲ့ျပီး ပုန္းေအာင္းေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ သတင္း ေပးႏိုင္သူ ဖမ္းဆီးေပးႏိုင္သူကို ဆုေၾကးေငြေတြက အေမရိကန္သံရံုးမွာ ေစာင့္ေနပါလိမ့္မယ္… … … ။ 
..
ကိုခ်မ္းမွိဳင္း
ၾသဂုတ္ ၂၀၁၈
..
Ref:
1. U.S. Department of State. “War Crimes Rewards Program (WCRP) Expansion,” 3 April, 2013. Retrieved 30 August, 2018 from https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2013/04/207023.htm.
2. International Criminal Court. “Case Information Sheet,” ICC-01/02/06. January, 2017. ICC. <https://www.icc-cpi.int/…/ntaganda/Documents/ntagandaEng.pdf>
3. Fisher, Max. “Why did Infamous War Criminal Bosco Ntaganda just Surrender at a U.S. Embassy?” 18 March, 2013. The Washington Post. 30 August, 2018. <https://www.washingtonpost.com/…/why-did-infamous-war-cri…/…>
4. American Bar Association. “The US-ICC Relations,” American Bar Association’s International Criminal Court Project, 5 July, 2018. https://www.aba-icc.org/about-the-…/the-us-icc-relationship/
5. Human Rights Watch. “Transfer LRA Commander to International Court,” HRW, 9 January, 2015 at <https://www.hrw.org/…/transfer-lra-commander-international-…>
6. BBC. “Joseph Kony – Child Kidnapper, Warlord, ‘Prophet,’” 27 July, 2018. BBC. <https://www.bbc.com/news/world-africa-17299084>
7. History Staff. “U.S.-led Attack on Afghanistan Begins,” History, 7 October, 2001. https://www.history.com/…/u-s-led-attack-on-afghanistan-beg…
8. Hersh, Seymur. “Torture at Abu Ghraib,” The New Yorker. 10 May, 2014 Issue. < https://www.newyorker.com/…/2004/05/10/torture-at-abu-ghraib>
9. Ashouri, Aida and Bowers, Caleb. “Digital Evidence and the American Servicemembers’ Protection Act,” Salzburg Workshop on Cyberinvestigations. https://www.law.berkeley.edu/…/Digital-Evidence-and-the-Ame…
10. CNN. “Iraq Prison Abuse Scandal Fast Facts,” 18 March, 2018. CNN Library. Retrieved 31 August, 2018 at < https://www.cnn.com/…/iraq-prison-abuse-scandal-…/index.html>
11. ဓါတ္ပံုမ်ားကိုေတာ့ Google search မွာ ရွာေဖြပါတယ္။

နရသိန္အက ်ဥ္းေထာင္ထဲက သူလိုလူ ။ (၄)


လူသစ္ အခ်ဳပ္သစ္နိုင္ငံေရးသမားေတြဟာ ေထာင္ေရာက္ၿပီး ရက္ပိုင္းအတြင္းမ ်ားပဲ လူေဟာင္းနိုင္ငံေရးအက ်ဥ္းသားေတြနဲ ့အၿပင္ေလာကမွာ သိိသိ မသိသိ ရင္းႏွီးၾကစၿမဲၿဖစ္သည္ ။ ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြရဲ့သေဘာအရ လူသစ္အခ ်ဳပ္သစ္ နိုင္ငံေရးမႈေတြ ေထာင္ထဲေရာက္ၿပီဆိုရင္ ေထာင္က ်ၿပီးသား နိုင္ငံေရးအက ်ဥ္းသားေတြနဲ ့ သီၿခားခဲြထားခ်င္ၾကသည္။ လူေဟာင္းမ ်ားနဲ ့ ဆက္သြယ္စကားေၿပာၿခင္း၊ အၿပင္ဖက္ေလာကတြင္ က ်န္ခဲ့ေသာ မိသာစုနဲ ့လူေဟာင္းမ ်ားမွတဆင့္ ဆက္သြယ္ၿခင္းတို ့ကို မလိုလာၾက။ လူသစ္အခ ်ဳပ္သစ္မ ်ား၏ သေဘာသဘာ၀အရ စစ္ေဆးစံုစမ္းဆဲ အမႈမ်ားၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ အခ ်ဳပ္ဘ၀ႏွင့္ပင္ ၿပန္လြတ္ေၿမာက္နိုင္သူေတြၿဖစ္ၾကသည္။

သို ့ေပမဲ့ ေထာက္လွမ္းေရးစစ္ေၾကာေရးစခန္းမ ်ားမွ ေရာက္လာၾကသူမ ်ားမွာ န၀တ၊ နအဖ လက္ထပ္မွာ ၿပန္လြတ္သြားသူဟူ၍ မရွိသေလာက္ ၿဖစ္လာေတာ့သည္။ အက ်ဥ္းေထာင္ အာဏာပိုင္မ ်ားက အခ ်ဳပ္သစ္မ ်ားကို မိလႅာခ ် ၊ ေရခ ်ဳ ိးခြင့္ ၿပဳယံုမွ လြဲ၍ အေညွာင္ေၿပ လမ္းေလ ွ်ာက္ခြင့္ ၄-၅ မိနစ္ေတာင္မေပးပဲ ေရခ ်ဳ ိးခ ်ၿပီးေသာအခါ အခန္းထဲၿပန္ထည့္ကာ ေသာ့ပိတ္ခပ္ထားလိမ့္ၾကသည္။ အခ ်ဳပ္သစ္မ ်ားကို သီးၿခားခ ်ဳပ္ထားရန္ ေနရာတိုက္ခန္းတဲြမ ်ားမရွိတာေၾကာင့္ ေထာင္က ် နိုင္ငံေရးအက ်ဥ္းသားမ ်ားထားရာ တိုက္ခန္းမ ်ားတြင္သာ ထားရသၿဖင့္ အခ ်ဳပ္သစ္မ ်ားကို အရင္ဆံုး မိလႅာ၊ ေရခ ်ဳိးခ ်ၿပီးမွပဲ ေထာင္က ်နိုင္ငံေရးအက ်ဥ္းသားမ ်ားကို ၂ခန္းတတဲြ ေရခ ်ဳ ိး၊ မိလႅာခ ် (၂၅)မိနစ္စီ ခ ်ေပးၾကသည္။ အဘရိွန္တို ့ အင္းစိန္သီးသန္ ့ေထာင္သို ့ ေရာက္လာခ် ိန္က ၁၉၉၄ ႏွစ္ဦးပိုင္းကာလၿဖစ္သည္။ သီးသန္ ့ေထာင္အတြင္းက တိုက္ခန္းမ ်ားအတြင္း နိုင္ငံေရးအက ်ဥ္းသားမ ်ားႏွင္ ့ၿပည္ၾကပ္ေနခ ် ိန္လဲၿဖစ္ေတာ့သည္။ တေၿဖးေၿဖးသူတို ့လဲ ေထာင္တြင္းေနသားၾကလာၿပီး အမႈရင္ဆိုင္ရန္ ရံုးထုတ္ရက္ကို ေမ ်ာ္ေနၾကရေတာ့သည္။ သူတို ့အမႈက ဗမာၿပည္ကြန္ၿမဴနစ္ပါတီ အလယ္ပိုင္းၿဗဴရိုအဖဲြ ့ ယူဂ ် ီတာ၀န္ခံ ကိုၿငိမ္းၿမင့္နဲ ့ပတ္သတ္ေနေသာ အမႈၿဖစ္သည္။ သူတို ့(၅)ထဲမွ ကိုညီညီမွ လြဲရင္ က ်န္(၄)ဦးမွာ ေရွ ့ယခင္ ႏွစ္ေပါင္းမ ်ားစြာကတည္းက ကြန္ၿမဴနစ္ပါတီႏွင့္ ရင္းႏွီးၿပီးသာ သူေတြၿဖစ္ၾကၿပီး ဗမာၿပည္ကြန္ၿမဴနစ္ပါတီကလဲ နဂိုမူလကတည္းက လူေဟာင္းလူနည္းစုကို အေၿခခံ၍ ပါတီယူဂ ် ီလုပ္ငန္းမ ်ားကို ေရွ ့ဆက္ေနခဲ့ေသာ ၿမန္မာၿပည္၏ သက္တမ္းရွည္ သမိုင္းအစဥ္အလာၾကီးမားေသာ နိုင္ငံေရးပါတီၾကီးတခုၿဖစ္သည္။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွ စတင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၈၉ အထိ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ႏွင့္ ပါတီယူဂ ် ီေၿမေအာက္လုပ္ငန္းတို ့ၿဖင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ အၿမစ္ၿပတ္ေခ ်မႈန္းေရးကို သမိုင္းတာ၀န္အရ ထမ္းေဆာင္ေနခဲ့ေသာ ပါတီၾကီးတခုလဲၿဖစ္သည္။ ဗမာၿပည္ကြန္ၿမဴနစ္၏ ကံၾကမၼာအေၿပာင္းအလဲက ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ အၾကီးအက ်ယ္ ကံႏွိမ့္ခဲ့ရသည့္ဟုဆိုရေတာ့မည္။ အေရွ ့ေၿမာက္ ပါတီ၏ လြတ္ေၿမာက္နယ္ေၿမမ ်ားအားလံုးကို ေဒသခံ ၀လူမ ်ဳ ိး၊ ကို ့ကန္ ့လူမ ်ဳ ိး၊ကခ ်င္လူမ ်ဳ ိးစုတို ့က ပုန္ကန္ သိမ္းယူခဲ့ၿပီးေနာက္ ပါတီ၏လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးတိုက္ပဲြမ်ားလဲ ၿပီးဆံုးသြားခဲ့သည္ဟု ဆိုရေတာ့မေလာက္ ၿဖစ္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ပါတီအတြင္းေရးမႈဳး ရဲေဘာ္ထြန္း(ဗိုလ္က ်င္ေမာင္) ႏွင့္ ပါတီလုပ္ငန္းအဖဲြ ့က ဗမာၿပည္ကြန္ၿမဴနစ္ပါတီကို ေၿမေအာက္ပါတီတခုအေနၿဖင့္ ဆက္လႈပ္ရွား အသက္ဆက္ခဲ့ၾကေတာ့သည္။ ၁၉၈၉ ဇူလိုင္လလည္ေလာက္က စတင္ၿပီး ဗကပ၏ ပါတီယူဂ ် ီေၿမေအာက္အဖဲြ ့ၿဖစ္သည့္ ၄၈၂၈ စစ္ေဒသ ယူဂ ် ီအုပ္စု ေခါင္းေဆာင္ အန္ကယ္ၾကီးဦးတင္ေအာင္၊ ကိုသက္ခိုင္နဲ ့ ပါတီယူဂ ် ီအဖဲြ ့၀င္ေပါင္း ေၿမာက္မ ်ားစြာ ရန္သူလက္တြင္ က ်သြားခဲ့ရသည္။ ထို ့၄၈၂၈ စစ္ေဒသ ေၿမေအာက္ယူဂ ် ီမ ်ားသည္ ၁၉၈၈ ၿပည္သူအေရးေတာ္ပံုထဲတြင္ ဗမာၿပည္ကြန္ၿမဴနစ္ပါတီ၏ ပါ၀င္ခဲ့မူအခန္းတြင္ ထိေရာက္စြာပါ၀င္နိုင္ခဲ့ေသာ ေၿမေအာက္ေတာ္လွန္ေရး ယူနစ္တခုၿဖစ္ေတာ့သည္။

၁၉၉၀ ဒီဇင္ဘာလမွာေတာ့ ၄၈၂၈စစ္ေဒသ၏ပါတီယူဂ ် ီၿဖစ္ၾကေသာ ဦးေမာင္ကို၊ ကိုေက ်ာ္ၿမႏွင့္ မႏၱေလး၊ ၿမင္းၿခံ၊ မံုရြာ၊ ၿပည္ စသည္ေဒသတြင္ ၿမဳပ္ႏွံထားေသာ ပါတီေၿမေအာက္သမားမ်ား ထပ္မံဖမ္းဆီခံခဲ့ရၿပန္သည္။ ထိုေနာက္ပိုင္း ပါတီ၏ ေၿမေအာက္လုပ္ငန္မ ်ားကို ပါတီ၏ အလယ္ပိုင္းၿဗဴရိုက ရဲေဘာ္ထြန္း၏ ေအာက္တြင္ ဆက္လႈပ္ရွားေနခဲ့ၿခင္းၿဖစ္သည္။ အဘရိွန္တို ့(၅)ေယာက္အား ေထာက္လွမ္းေရးအဖဲြ ့အစည္းမွ စတင္ဖမ္းဆီးမိၿခင္းက ၄၈၂၈ ေဒသေကာ္မတီ ရန္သူလက္က ်ေရာက္သြားၿပီေနာက္ပိုင္း ဆက္လႈပ္ရွားေနခဲ့ေသာ ဗကပ၏ အလယ္ပိုင္းၿဗဴရိုအဖဲြ ့လႈပ္ရွားမႈ စတင္ေပါက္ၾကားခဲ့ၿခင္းၿဖစ္ေတာ့သည္။ လူေပါင္းအေၿမာက္အမ်ား အဖမ္းအဆီးမခံၾကရပဲ သူတို ့(၅)ေယာက္နဲ ့ပင္ ၿပီးစီးခဲ့ၿပီး ယူဂ ် ီတာ၀န္ခံ ကိုၿငိမ္းၿမင့္လဲ လြတ္ေၿမာက္သြားခဲ့သည္။ သူတို ့၏အမႈကို အထူးတရားရံုးတင္ စစ္ေဆးခဲ့ရာမွာ ၁၉၅၀ -ၿပည္ အေရးေပၚစီမံခ ်က္ဥပေဒပုဒ္မ (၅ည) ႏွင့္ မတရားအသင္းဥပေဒပုဒ္မ ၁၇(၁)တို ့ၿဖင့္ အၿမန္ဆံုး အမႈစီရင္ခ ်က္ အမိန္ ့ခ ်မွတ္လိုက္သည္။

ကိုစည္သူၿမသန္း (၃ႏွစ္) ကလဲြရင္ က ်န္လူ(၄)ေယာက္ကို ေထာင္၁၀ႏွစ္ဆီခ်ၿခင္း ခံလိုက္ရေတာ့သည္။ သူတို ့အမႈကို အဏာပိုင္းမ ်ားက အက ်ဥ္းခ ်ဳံးၿပီး အၿမန္ေထာင္ခ ်ခဲ့ၿခင္းၿပီး ၁၉၉၄ ေဖေဖၚ၀ါရီလတြင္ သူတို ့အားလံုးလဲ ေထာင္က ် အက ်ဥ္းသားမ ်ားၿဖစ္သြာၿပီးၿဖစ္သည္။ သူတို ့(၅)ဦးထဲမွ သံုးဦက ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္၊ ၿမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္တို ့တြင္ နိုင္ငံေရးပုဒ္မမ ်ားနဲ ့ ေထာင္က ်ခဲ့ဖူးၾကသူေတြၿဖစ္ၾကသည္။ ဦးသိန္ထြန္းက ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္တြင္ ကိုးကိုးကြ ်န္ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ ကြ ်န္းအက ်ဥ္းစခန္းသို ့ ေက ်ာင္းသားနိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားသူ တေယာက္အေနနဲ ့ ပိုေဆာင္ခံခဲ့ရသူၿဖစ္ၿပီး ဦၾကည္တင္ဦးက ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္ ေက ်ာင္းသားလႈပ္ရွာမႈေတြမွာ အထက္တန္းေက ်ာင္းသားဘ၀ၿဖင့္ ထိန္းသိမ္းခံဖူးသူ၊ ၿမန္မာဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္းပါတီေခတ္မွာလဲ အက်ဥ္းေထာင္က ်ခဲ့ဖူးသူတေယာက္ၿဖစ္ေတာ့သည္။ အဘရိွန္ကေတာ့-------

ငယ္စဥ္အခါလူပ်ဳ ိေပါက္ဘ၀မွာ ၿမန္မာ့တပ္မေတာ္ထဲသို့၀င္ေရာက္ခဲ့သူၿဖစ္ၿပိး စစ္တပ္အတြင္း လက္၀ဲစာေပး ေလ့လာေရး အုပ္စုအတြင္းပါ၀င္ခဲ့ၿပီး လက္၀ဲကြန္ၿမဴနစ္၀ါဒကို ေလ့လာေနခဲ့သူၿဖစ္သည္။ အေၿခခံလူတန္းစား ဘ၀မွ ဆင္သက္လာခဲ့သူၿဖစ္သၿဖင့္ အေၿခခံံလူတန္စားတို ့၏ ဘ၀ကို ေအာက္သက္ေၾက နားလည္သူ တေယာကိၿဖစ္သည္။ သူတို ့၏ လူငယ္ဘ၀ နိုင္ငံေရးတက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူ အမ ်ားစုက လက္၀ဲ၀ါဒအေပၚ ယံုၾကည္ သက္၀င္ၾကၿပီး ေလ့လာေရး အုပ္စုငယ္မ ်ားဖဲြ ့ကာ ေလ့လာေဆြးေႏြးခဲ့ၾကေသာ ကာလၿဖစ္သည္။ သူတို ့ႏွင့္ အတူ ေလ့လာေရး လုပ္ဖက္ ရဲေဘာ္မိတ္ေဆြ တဦးအေၾကာင္းအား သူက အၿမဲေၿပာၿပေလ့ရွိသည္။ ထိုသူက သာယာ၀တီအက ်ဥ္ေထာင္တြင္း က ်ဆံုးခဲ့သူ ဦးေအာင္ေမသုပဲ ၿဖစ္သည္။
ဦေအာင္ေမသုက အဲ့ဒီေခတ္မွာ ေက ်ာင္းသား တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူတဦးၿဖစ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၆၃ခုႏွစ္ ဆရာၾကီးသခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္ဦးေဆာင္တဲ့ ၿပည္တြင္ၿငိမ္းခ ်မ္းေရး လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ၆ခရိုင္(ရန္ကုန္၊အင္းစိန္၊ သာယာ၀တီ၊ပဲခူး၊ဟံသာ၀တီ၊ မအူပင္) ဆႏၵၿပပဲြေတြကို ေခါင္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး သူ၏ေနရပ္ မင္လွမွ ရန္ကုန္ၿမိဳ ့ရွိ ကန္ေတာ္မင္ပန္းၿခံသို ့ ခ ် ီတက္ခဲ့ေသာ ေက ်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ တဦးၿဖစ္ခဲ့သည္။ အဘရိွန္ႏွင့္ ဦးေအာင္ေမသုတို ့ဟာ အလြန္ရင္းႏွီးၾကေသာ မိတ္ေဆြမ်ားၿဖစ္ၾကၿပီး အဘရွိန္ဟာ ဖဆဖလေႏွာင္ေခတ္ကစတင္ၿပီး စစ္တပ္ထဲေရာက္ရွိအမႈထမ္းခဲ့သူၿဖစ္သည္။

၁၉၆၇ ခုႏွစ္မွာ စစ္အာဏာရွင္ေန၀င္းက ၿမန္မာ့တပ္မေတာ္ထဲမွာရွိေနၾကတဲ့ လက္၀ဲယိမ္း တပ္မေတာ္သားေတြကို ရွင္းလင္းေရးလုပ္တဲ့အခါ စစ္တပ္ထဲမွာရွိေနတဲ့ အလံနီကြန္ၿမဴနစ္ေတြနဲ ့ဗမာၿပည္ကြန္ၿမဴနစ္ဆဲလ္ေတြကို ဖမ္းဆီးအေရးယူခဲ့တဲ့အထဲ အဘရွိန္လဲ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရေတာ့သည္။ ထိုအခ ်ိန္က သူက ပဲခူး၊ အင္းတိုင္ လက္နက္ခယမ္းမီေခ ်ာက္တပ္ထဲတြင္ (COD) စစ္မႈထမ္းေနခဲ့သည္။ တေန ့မွာ သူတာ၀န္ထမ္ေဆာင္ေနစဥ္ တပ္တြင္း တပ္ထိန္းမ ်ားေရာက္လာၿပီး သူကို ဖမ္းဆီးကာ တပ္အခ ်ဳပ္ခန္းထဲသို ့ ထည့္ထားလိုက္ၾကသည္။ သူက သူတြင္ တပ္တြင္းစည္းကမ္း ေဖာက္ဖ ်က္ထားၿခင္းမရွိသည္ကို သိသည္။ သူအားဖမ္းဆီရၿခင္းအေၾကာင္းက နိုင္ငံေရးႏွင့္ ပတ္သတ္ေနၿပီဆိုသည္ကို သူသေဘာေပါက္ခဲ့သည္။ ထိုအခ ်ိန္က ေခတ္ကာလသည္ ၿပည္တြင္းၿငိမ္းခ ်မ္းေရးပ ်က္ၿပီးကတည္းက အၿပင္ေလာကတြင္ မည္းမည္းၿမင္ရာ ဖမ္းဆီးေနေသာအခ ် ိန္ၿဖစ္သည္။ ကြန္ၿမဴနစ္နီ၊ ကြန္ၿမဴနစ္ၿဖဴတို ့သာမကာ လူမ ်ဳ ိးစု တိုင္းရင္သားမ ်ားပါမက ်န္ အကုန္ဖမ္း ေထာင္ပို ့ေနေသာ ေခတ္လဲၿဖစ္ၿပန္ေတာ့သည္။ သူကိုတပ္ထိန္းက ဖမ္းဆီးထားၿပီး ထိုညမွာပင္ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးမ ်ား ေရာက္လာခဲ့ၾကၿပီး သူအား အခ ်ဳပ္ခန္းအတြင္းမွ တရြတ္တိုက္ဆဲြေခၚကာ မဂၤလာဒုံ ေရၾကည္အိုင္ စစ္ေၾကာေရး စခန္းရွိရာကို ေခၚေဆာင္လာခဲ့သည္။ ေရၾကည္အိုင္စစ္ေၾကာေရးေရာက္ေသာအခါ သူလိုပဲ ဖမ္းဆီးခံထားရေသာ စစ္သားမ ်ားလဲ ေရာက္ေနၿပီးၿဖစ္သည္။

သူအား နည္ေပါင္းစံု ႏွိပ့္စက္ညွင္းပန္းကာ တပ္တြင္း ဗမာၿပည္ကြန္ၿမဴနစ္ပါတီ ယူဂ ် ိမ ်ားကို ေဖာ္ခိုင္ေတာ့သည္။ မည္သို ့ပင္ညွင္ပန္းနွိပ္စက္ပါေသာ္လည္း သူေနာက္မွ ေနာက္လူမ ်ား မပါခဲ့ေခ ်။ ႏွိပ္စက္ညွင္ပန္းၿခင္းကို ရက္အေတာ္ၾကား လုပ္ခံရၿပီးေနာက္မွာ သူအား အင္းစိန္ေထာင္သို ့ပို ့ေဆာင္ ထိန္းသိမ္းထားလိုက္ေတာ့သည္။ ၁၉၆၉ခုႏွစ္ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၂) ရက္ေန ့မွာ စစ္အာဏာသိမ္းအစိုးရ ဗိုလ္ေန၀င္းဟာ ၿမန္မာၿပည္ အရပ္ရပ္က ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားေသာ နိုင္ငံေရးသမားမ ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးသမားတခ ်ဳ ိ ့အပါအ၀င္ ထိန္းသိမ္း(၂၃၃)ေယာက္ကို ကိုးကိုးကြ ်န္ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ အက ်ဥ္းေထာင္သို ့ ပထမ အသုတ္ေနၿဖင့္ ပို ့ေဆာင္ခဲ့ရာ စစ္တပ္အတြင္းမွ ဖမ္းဆီးထားခဲ့ေသာ စစ္သားမ်ား ပါ၀င္ပို ့ေဆာင္ၿခင္း ခံခဲ့ရေသာ္လည္း အဘရိွန္က အင္းစိန္ေထာင္ထဲတြင္သာ က ်န္ရစ္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၀ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဖမ္းဆီးထိန္သိမ္းထားရာမွာ ၿပန္လည္လြတ္ေပးခံခဲ့ရသည္။ ထိုအခ ် ိန္က သူ၏အသက္အရြယ္က (၃၅)ႏွစ္မ ွ်သာ ရွိေသးသည္။

(ဆက္ရန္)

ထြန္းထြန္း(အေရးေတာ္ပံုတပ္သား)

၁၃-၀၉-၁၈
Videos

Blog Archive

Tags

Accident Ad Agriculture Article Astrology Aung San Suu Kyi Bagan Beauty Bogale Book Car Cartoon celebs Crime Crony Daily Popular Danubyu Dedaye Dhamma Dr Hla Myat Thway Education ELection Entertainment Environment Foreign Affairs General General Aung San General Knowledge Gossip Gov Health Herbal Hinthada History Hluttaw Ingapu Interview Job Kangyidaunt kyaik Lat Kyangin Kyaunggon Kyonpyaw Latputta Laymyethna Lemyethna Letter Ma Shwe Moe Mahn Johnny Maubin Mawlamyinegyun Media MMP MMP 1 money Myan Aung Myanmar Idol Myaungmya Myo Min Paing News Ngapudaw Ngathaingchaung NLD Nyaung Tone Opinion Pagoda Pantanaw Party Pathein People Photo Places Poem Police Politic Political Prisoner Popular Project Pyapon Quote School Bus Song Speech Sport Sports Student SYW SYW 1 Technology Thabaung Time Ayeyar Tourism Trailer Travel U Ba Hein U Ko Ni U Kyaw Myint U Win Htay USDP Video Wakhama Weather World News Yekyi Zalun စိတ္အဟာရ ရသစာမ်ား စိုက္ပ်ိဳးေရး ထူးဆန္းေထြလာ ဒီေရေတာ နာေရး ဗေဒင် မဘသ မံုရြာ လယ္သိမ္းေျမသိမ္း လူပုဂၢိဳလ္မ်ား လူေပ်ာက္ေၾကာ္ျငာ အရွင္သုစိတၱ (ေမာ္ကၽြန္း) အရွင္သုစိတၱ (ေမာ္ကၽြန္း) ဆရာေတာ္ အေထြေထြ ေ၀ဖန္ေရး ေထြအုပ္ ​ေမာ္​တင္​စြန္​း ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား

Labels

Recent Post